Zawód – pracownik akademicki cz. II

Tak więc wspólna kultura może łączyć pracowników jednej uczelni czy wydziału lub przedstawicieli jednej dyscypliny. Pewnym elementom występującym w tych wszystkich typach kultury przypisuje się w świecle akademickim wartość uniwersalną. Za uniwersalny uważa się pewien porządek normatywny, zwany etosem akademickim. Wartości i wzory postępowania wchodzące w jego skład dotyczą głównie roli uczonego, a nie roli nauczyciela akademickiego. Wiele lat temu Robert K. Merton stwierdził, iż „w etosie współczesnej nauki zawarte są cztery zespoły nakazów instytucjonalnych: uniwersalizm, komunizm, bezinteresowność i zorganizowany sceptycyzm” (Merton 1982, s. 581).

W dyskusji na ten temat powracają argumenty mówiące przede wszystkim o wspólnoto- woścl, poszanowaniu swobód akademickich, autotelicznej wartości pracy, uczciwości w badaniach i eksperymentach. Ponadto, jak pisze Piotr Sztompka: „W samej Istocie roli uczonego leży nakaz (oczekiwanie) wybitności: odkrywczość, przenikliwość, oryginalność. Dążenie do ciągłego doskonalenia erudycji i metody, do coraz głębszego poznania swojej dziedziny, do nieustannego wzbogacania wiedzy, przedstawiania ciągle nowych rezultatów – jest nie tylko preferencją, zaleceniem, ale profesjonalnym obowiązkiem” (Sztompka 1995, s. 3).

Przedstawiciele stanowiska, zgodnie z którym wśród pracowników akademickich reprezentujących różne dziedziny wiedzy cechy odmienne przeważają nad wspólnymi twierdzą, że nie ma jednego zawodu pracownika akademickiego, każda bowiem dyscyplina ma swoją historię, własny styl intelektualny i wzory kariery. Ponadto różny jest wpływ pozauczelnia- nych środowisk zawodowych na typ kultury (czy subkultury) akademickiej, charakterystyczny dla danego „plemienia”. I tak np. samoidentyfikacja Inżynierów pracujących w szkołach wyższych jest zapewne w większym stopniu określana przez środowiska zawodowe zewnętrzne wobec uczelni niż samoidentyfikacja historyków. Badania nad etosem uczonych przeprowadzone w Polsce wykazały, iż w tej sprawie występują spore zróżnicowania między poszczególnymi dyscyplinami (por. Clchomski 1986: Najduchowska 1990a).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>