Zakres powszechności rozczarowania pracą na uczelni

Przystępując do analizy tego problemu zakładaliśmy, że wystąpią duże różnice w omawianej sprawie między młodszymi a starszymi stopniem pracownikami akademickimi. Okazało się jednak, iż jedynie wśród profesorów tytularnych zjawisko to występuje rzadziej niż wśród przedstawicieli pozostałych trzech grup respondentów: 49% profesorów tytularnych rozczarowało się pod jakimś względem pracą na uczelni (60-66% w pozostałych grupach zatrudnienia). Dotyczy to także najliczniej podawanego uzasadnienia, tj. niskich zarobków, wymieniło je bowiem 16% profesorów tytularnych oraz 24-22% pozostałych kategorii pracowników akademickich.

Zakres powszechności rozczarowania pracą na uczelni jest bardzo zbliżony wśród kobiet i mężczn. Lecz po wprowadzeniu do analizy trzeciej zmiennej, tj. stanowiska naukowego, pojawiła się interesująca zależność. Okazało się bowiem, iż mniej jest osób rozczarowanych wśród kobiet-asystentów (kobiety – 60%, mężczyźni – 70%, a więcej wśród kobiet-profe- sorów tytularnych (kobiety-60%, mężczyźni -48%).

Poszukując negatywnych stron pracy w szkole wyższej, w 1984 r. umieściliśmy w ankiecie pytanie otwarte dotyczące konfliktów występujących na uczelni i na wydziale. W 1993 r. powtórzyliśmy to pytanie. W obu badaniach mniej niż 5% pracowników akademickich stwierdziło, iż w ich uczelni konflikty nie występują. Sprawą bardziej interesującą z poznawczego punktu widzenia niż sam fakt występowania konfliktów było ustalenie, czego te konflikty dotyczą. Trudno bowiem byłoby sobie wyobrazić dużą organizację, jaką jest szkoła wyższa, w której nie miałyby miejsca żadne konflikty i napięcia, chociażby na tle interesów grupowych.

Podawane przyczyny konfliktów są w większości takie same jak powody rozczarowań i chęci odejścia z uczelni. Zarówno w 1993 r., jak i dziewięć lat wcześniej, na pierwszym miejscu znalazły się zle stosunki międzyludzkie (w obu analizowanych badaniach podało to uzasadnienie ponad 20% respondentów), a następnie: polityka kadrowa (19% w 1984 r. i 13% w 1993 r.), wszystko co deficytowe (analogicznie 8% i 15%) oraz warunki materialne (po 14%). W 1993 r. 17% respondentów wymieniło ponadto powód „finanse”. Ponieważ nie było wiadomo, o jakie finanse chodzi: czy o finanse uczelni, czy o wynagrodzenia pracowników, potraktowaliśmy te odpowiedzi jako odrębną kategorię. W 1993 r. zdecydowanie zmalała liczba wskazań na polityczne przyczyny konfliktów (13% w 1984 r. i 2% w 1993 r.). W 1984 r. były one wskazywane przede wszystkim przez pracowników akademickich uniwersytetów (19%), a następnie wyższych szkół pedagogicznych (15%): istnienie tego typu konfliktów zasygnalizowało tylko 8% respondentów z politechnik.

Najczęściej wymienianą w pytaniach otwartych przyczyną rozczarowań i konfliktów związanych z pracą na uczelni, poza złymi warunkami materialnymi, była niedobra atmosfera w pracy. W obu ankietach zamieściliśmy również pytanie zamknięte na ten temat. Prosiliśmy w nim respondentów o ocenę stosunków międzyludzkich (atmosfery w pracy) panujących w ich jednostkach organizacyjnych, tj. w zakładzie, katedrze lub instytucie. Zmiany, które zaszły w strukturze organizacyjnej uczelni nie pozwoliły na bliższe skonkretyzowanie charakteru tej jednostki.

W ostatnich latach wyraźnie poprawiła się atmosfera pracy na uczelni, na co wskazuje znacznie większy udział w zbiorowości akademickiej osób oceniających stosunki międzyludzkie jako bardzo dobre, a mniejszy tych, którzy oceniają je jako raczej niedobre. W1993 r. mniej niż jedna czwarta pracowników akademickich oceniła stosunki międzyludzkie w miejscu pracy jako raczej lub zdecydowanie niedobre. Nie wystąpiły różnice w zależności od typu uczelni ani zajmowanego stanowiska.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>