Wzór pracownika akademickiego – dalszy opis

W uniwersytetach i politechnikach zmalała liczba wyborów (niezbyt duża także w roku 1984) bezkompromisowości w obronie prawdy naukowej. W badaniach przeprowadzonych w 1984 r. sporo miejsca poświęciliśmy problemom potencjalnych konfliktów między prawdą naukową a dobrem człowieka i społeczeństwa. W wypowiedziach pracowników akademickich wystąpiły wtedy trzy stanowiska: 1) bezkompromisowe – mówiące o nadrzędności potrzeby poszukiwania i głoszenia prawdy naukowej wobec innych racji: 2) kompromisowe – uznające, że granicą, której nie powinno przekraczać nawet dążenie do prawdy naukowej jest dobro człowieka i społeczeństwa: 3) kompromisowe – oddzielające poszukiwanie prawdy od jej ujawniania (Najduchowska 1990, s. 115-132). Najprawdopodobniej zmniejszenie się w 1993 r. na uniwersytetach i politechnikach liczby wyborów bezkompromisowości, jako jednej z najważniejszych cech pracownika akademickiego, wiąże się z rosnącą obawą uczonych, iż takie podejście do nauki może wywoływać negatywne skutki dla społeczeństwa.

We wszystkich trzech typach uczelni wprowadzenie do analizy zajmowanego stanowiska naukowego spowodowało pewne modyfikacje w zarysowanym obrazie. W uniwersytetach i w politechnikach kilka cech zostało wybranych przez zdecydowanie większą liczbę asystentów niż trzech pozostałych kategorii pracowników. Są to następujące cechy: myślenie logiczne, abstrakcyjne, twórcze oraz umiejętność przedstawiania rzeczy trudnych w sposób prosty, zrozumiały i interesujący. W uniwersytetach dochodzi jeszcze do tego szeroka wiedza. W wyższych szkołach pedagogicznych ta ostatnia cecha jest wskazywana częściej przez dwie kategorie młodszych pracowników nauki niż przez dwie kategorie profesorów. Cechy powszechniej uznawane za ważne w środowisku najmłodszych pracowników akademickich wskazują na odczuwane przez asystentów potrzeby, typowe – stosując porównanie z zakładem rzemieślniczym – dla terminatorów w zawodzie pracownika akademickiego. Dokonane wybory informują o odczuwanej przez tę kategorię respondentów potrzebie doskonalenia umiejętności badawczych i dydaktycznych lub tylko o odczuwanym niedoborze tych umiejętności.

W uniwersytetach profesorowie tytularni, a w politechnikach obie kategorie profesorów, częściej niż pozostali respondenci wskazali na odwagę wypowiadania swojego zdania jako ważną cechę pracownika akademickiego. Nasuwającą się interpretację zwiększonego, w stosunku do pozostałych kategorii pracowników akademickich, uwrażliwienia profesorów na problem odwagi wyrażania własnego zdania można przedstawić w formie tezy: postawa profesorów jest rezultatem specyficznego dla tej grupy obowiązku recenzowania pracy i dorobku naukowego innych osób, co czasami wymaga odwagi przeciwstawienia się opinii większości środowiska akademickiego, gdy własny osąd sytuacji nakazuje obronę prac kontrowersyjnych lub krytykę prac uznanych przez innych za dobre.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>