Uniwersytety brytyjskie – ciąg dalszy

W czasach nowożytnych struktura Oxfordu i Cambridge oparta została na college’ach skupiających – w odróżnieniu od fakultetów europejskich – wielodyscyplinowe środowisko akademickie. Ten właśnie wzorzec naśladują uczelnie amerykańskie (Perkin 1984: Clark 1983), gdzie na drugim poziomie zarządzania (odpowiedniku naszego poziomu wydziału) powstają college’e lub szkoły. Jest to druga swoista cecha uniwersytetów amerykańskich.

Pod wpływem modelu niemieckiego, łączącego nauczanie z badaniami, inaczej też kształtuje się struktura władzy w uczelniach amerykańskich na niższych poziomach hierarchii. Niezrozumienie istoty struktury uniwersytetu niemieckiego (por. Ben-David 1972: 1971: Perkin 1984) z jego katedrami i instytutami badawczymi, struktury, którą w drugiej połowie XIX w. chciano skopiować w Ameryce, doprowadziło tam do powstania departamentów. W efekcie, podobnie jak w niemieckich instytutach, władza w departamentach oparta jest raczej na modelu biurokratycznej hierarchii i kontroli, aniżeli naukowym autorytecie kierującego nim profesora, jak to było w niemieckich katedrach. Do tego sprowadza się trzecia różnica między modelem europejskim i amerykańskim.

W efekcie powstawania systemu departamentów zarządzanych nie na zasadzie władzy opartej na autorytecie personalnym, ale funkcji administracyjnej, z jednej strony, oraz systemu rad powierniczych mianujących prezydentów uczelni – z drugiej, w uczelniach amerykańskich model administracyjny kierowania przeważa nad tradycyjnym modelem gildii (Clark 1983). Przyczyniła się do tego zapewne i ta okoliczność, iż rozwojowi amerykańskiego szkolnictwa wyższego dały początek szkoły prywatne.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>