Uniwersytet liberalny

W czasach nowożytnych ukształtowały się trzy podstawowe modele uczelni: a) podzielone na wielodyscyplinowe college’e (przede wszystkim brytyjskie): b) wyłącznie dydaktyczne (głównie francuskie) i c) łączące działalność badawczą i dydaktyczną (model niemiecki znajdujący swe najdoskonalsze ucieleśnienie w uniwersytecie liberalnym) (Szczepański 1976: Tymowski 1980: Perkin 1984).

Uniwersytet liberalny – to uniwersytet oparty na wolności badań i nauczania, wykluczający wszelką zewnętrzną ingerencję w jego funkcjonowanie, zakładający wszakże istnienie zewnętrznego patrona skłonnego go finansować. Owa koncepcja wolności badań i nauczania ma swe filozoficzne uzasadnienie w nowożytnym przekonaniu, iż człowiek zdolny jest osiągać prawdę na mocy swych własnych przyrodzonych zdolności poznawczych, bez odwoływania się do autorytetu tradycji czy objawienia, a jej instytucjonalnym zabezpieczeniem ma być kolegialna, korporacyjna władza akademicka w skali uniwersytetu i władza profesora na katedrze, będącego jednocześnie dyrektorem instytutu jako jednostki badawczej (Classification,.., 1981). (W ten sposób struktura władzy uniwersytetu średniowiecznego stała się wsparciem działania uniwersytetu nowożytnego). Członkami korporacji byli profesorowie zwyczajni, dożywotnio wybierani przez członków fakuitów na kierowników katedr spośród osób, które uzyskały habilitację, czyli privatdozentöw. Póki nie zostali profesorami, nie byli oni wynagradzani przez uniwersytet, lecz mieli prawo wykładania, ale utrzymywali się z opłat studentów.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>