System szkolnictwa wyższego i model zarządzania uczelnią cz. II

W sprawie zakresu autonomii szkół wyższych stanowisko strony polskiej było zdecydowane i jednoznaczne: autonomia zapisana w ustawie była rozwiązaniem oczekiwanym przez kadrę akademicką: ma znaczenie polityczne oraz moralne i nikt nie chce obecnie jej podważać. Jeszcze dobitniej za autonomią uczelni opowiedział się przewodniczący Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego, prof. dr Jerzy Osiowski, wtoku dyskusji na sesji otwartej, podkreślając, że wszystko to co szkolnictwo wyższe osiągnęło w ciągu ostatnich pięciu lat, a więc zwiększenie rozmiarów kształcenia, wdrożenie I rozwój nowego systemu kierowania i finansowania badań, rozwój współpracy z zagranicą, było możliwe tylko dzięki autonomii uczelni. Autonomia jest podstawą wolności badań i kształcenia. Wolność badań i swoboda głoszenia poglądów tkwią u podstaw kultury akademickiej w naszym kraju i bez zagwarantowania autonomii uczelni ich dalszy rozwój stałby się niemożliwy.

Nie podjęto dyskusji nad argumentami podkreślającymi brak spójności modelu uczelni. Model polskiego uniwersytetu, wywodzący się z tradycji niemieckiej, zachował bowiem wiele jej cech, takich jak rozbudowany system awansu kadry akademickiej, pięcioletnie studia magisterskie jako podstawowy rodzaj kształcenia czy dominująca rola profesury kierującej uczelnią poprzez organy samorządowe. Wszystkie te cechy prowadzą do rozdrobnienia organizacyjnego, zamykania się uczelni we własnym środowisku, izolowanym od otoczenia, do utrzymywania podziałów dyscyplinowych, oceny pracowników uczelni jedynie na podstawie dorobku naukowego itp. Ten model uczelni – pod wieloma względami niedostosowany do potrzeb masowego szkolnictwa, do konieczności pozyskiwania środków spoza źródeł budżetowych, konkurowania na rynku edukacyjnym i reagowania na potrzeby rynku pracy – usiłuje się nasycić elementami anglosaskiego systemu szkolnictwa wyższego, tak aby zwiększyć elastyczność działania i ograniczyć izolację od otoczenia. Próby łączenia tych dwóch systemów, opartych na odmiennej filozofii, w jednym organizmie uczelnianym, jeśli nie są z góry skazane na niepowodzenie, to na pewno są bardzo trudne i mało skuteczne.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>