Rynek klientów i rynek pracy

W modelu koordynacji przez rynek zakłada się niezależność uczelni dotyczącą wymiany z otoczeniem. Poszczególni pracownicy akademiccy lub uczelnie świadczą otoczeniu (poszczególnym klientom) usługi badawcze i edukacyjne, w’ zamian za co uzyskują zasoby na swoją działalność. Przechodzenie od modelu biurokratyczno-politycznego i oligarchicznego do rynkowego oznacza, Iż procesy sprawowania władzy przez państwo lub/i oligarchię akademicką nad uczelniami zastępuje żywiołowa, nie planowana regulacja przez rynek, będąca wwpadkową indywidualnych wyborów i poszczególnych aktów wymiany (tzw. social choice lub exchange model) (Clark 1983: Williams 1984). Koordynacja poprzez rynek występuje w trzech postaciach, a mianowicie:

– 1. Rynek klientów. Polega on na świadczeniu przez uczelnię usług na rzecz otoczenia za określony ekwiwalent pieniężny. W roli klientów występują np. studenci plącący czesne lub przedsiębiorstwa zlecające ekspertyzy, konsultacje czy badania. Na zasadach quasi-rynku, działają także np. instytucje rządowe, gdy w oparciu o konkurencję między potencjalnymi wykonawcami plącą im za wykonywanie określonych czynności np. za badania prowadzone przez poszczególnych uczonych lub instytuty. Państwo może stwarzać mechanizmy koordynacji rynkowej np. wówczas, gdy rozdziela stypendia lub pożyczki studentom bezpośrednio, a nie poprzez uczelnie, a studenci dokonują „wyceny” oferowanych usług edukacyjnych różnych szkół, wybierając i plącąc czesne tej, której oferta najbardziej odpowiada ich zainteresowaniom.

– 2. Rynek pracy. Dotyczy pracowników akademickich i administracji. Warunkami jego istnienia są: możliwość swobodnego kształtowania wysokości i struktury plac oferowanych przez uczelnie, konkurencyjnych wobec innych szkól i innych sektorów zatrudnienia, możliwość swobodnego zatrudniania, ale także zwalniania pracowników i możliwość ich swobodnego przemieszczania się i zamieszkania.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>