Recenzowanie jakości w szkolnictwie wyższym cz. II

Najogólniej rzecz ujmując, można wyodrębnić dwie kategorie środowisk zainteresowanych recenzowaniem jakości szkolnictwa wyższego: uczelnie i otoczenie wobec nich zewnętrzne. Pytanie o recenzowanie jakości jest zatem pytaniem o relacje między wymienionymi kategoriami, Jak pokazuje historia – pytanie to pozostaje otwarte od stuleci.

Problemy oszacowywania i kontroli jakości towarzyszyły szkolnictwu wyższemu od wieków. Już w średniowieczu można znaleźć dwa przeciwstawne modele kontroli jakości – francuski (kontrola przez autorytety zewnętrzne) i angielski (kontrola przez społeczność akademicką) (Cobban 1975).

Model francuski można uznać za archetyp kontroli jakości jako rozliczania (accountability). Zgodnie z nim zewnętrzne autorytety są władne podejmować decyzje o tym, kto może studiować oraz kto powinien kształcić studiujących, Mistrzowie muszą zdać rachunek przed zwierzchnimi władzami uniwersytetu z tego, czego i jak nauczają.

Model angielski jest wyrazem tego, co obecnie określa się jako oszacowywanie jakości za pomocą peer review, mistrzowie rozstrzygają między sobą, czego powinno się uczyć i kto powinien to robić.

Również obecnie – śledząc proces powstawania w latach osiemdziesiątych agend zajmujących się recenzowaniem instytucji szkolnictwa wyższego, czy tylko wybranych aspektów ich działalności – można dostrzec w każdej z nich przewagę jednego z wymienionych modeli. Decyduje o tym tradycja danego kraju, a także organ założycielski instytucji oceniającej. Tam gdzie recenzowaniem szkolnictwa wyższego zajmują się agendy rządowe, obserwujemy większy udział świata zewnętrznego w określaniu kryteriów oceny oraz w samym procesie oceny. Tam gdzie uczelnie wyprzedziły inicjatywy rządowe i same utworzyły instytucje zajmujące się recenzowaniem jakości, występuje przewaga albo wręcz dominacja zasady peer review (czyli oceny koleżeńskiej).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>