Oszacowywanie jakości w szkolnictwie wyższym

Od początku lat osiemdziesiątych trwa dyskusja na temat kryteriów i metod, jakie powinny być stosowane przy ocenie wyników zarówno badań naukowych, jak i nauczania w szkołach wyższych.

Według Vughta, zasadnicze dla rozumienia funkcjonowania szkolnictwa wyższego jest stwierdzenie, że stanowi ono strukturę społeczną służącą rozwojowi i przekazowi wiedy. W’ systemach szkolnictwa wyższego trzeba określić, co to jest „jakość”. W tym miejscu zaczynają się trudności. „Co to jest?” – pytają takie autorytety jak Christopher Ball (198:) czy Peter R. Williams (1991). W wielu publikacjach cytowana jest wypowiedź na ten temat Roberta Pirsinga: „Jakość wiesz co to jest, a jednocześnie nic wiesz. To jest sprzeczność. Ale niektóre rzeczy są lepsze od innych, to znaczy, że mają lepszą jakość. Ale gdy próbujesz powiedzieć co to jest jakość, abstrahując od konkretnych rzeczy, to wszystko się rozmywa. Nie ma o czym mówić, Jeśli nie możesz powiedzieć co to jest jakość, to skąd wiesz co to jest i że to w ogóle istnieje? jeśli nikt nie wie co to jest, to z praktycznego punktu widzenia to nie istnieje. Ale z praktyki wiesz, że to istnieje. Na czym bowiem są oparte stopnie? Dlaczego ludzie płaciliby fortunę za pewne rzeczy, a odrzucali inne? Bez wątpienia pewne rzeczy są lepsze od innych […] ale co to jest „lepszość”? Kręcisz się tak w kółko i nie znajdujesz wyjścia z sytuacji. Co, do diabla, jest jakością. Co to jest?” (Pirsing 1974).

Koncepcja jakości nie jest jednoznaczna i osiągnięcie jednomyślności w tej sprawie nie wydaje się możliwe. Ale w przypadku nauczania i badań naukowych prowadzonych przez wyższe uczelnie pewne sprawy z nią związane wydają się być szczególnie ważne. Zdaniem Vughta, trzeba przede wszystkim zdawać sobie sprawę, iż jakość jest pojęciem o znaczeniu politycznym. Wiele rządów europejskich wyraża obecnie zainteresowanie jakością i w jej imieniu prowadzi najróżniejsze, daleko idące działania. Jest to koncepcja silne oddziałująca na rzeczywistość wewnątrz instytucji szkolnictwa wyższego. Zmusza ona pracowników akademickich, studentów i administratorów do stawiania sobie pytania o własne silne i słabe strony. Jakość jest pojęciem wielowymiarowym, dlatego też próbując oszacowywać jakość procesu czy produktu należy uwzględnić wiele wzajemnie krzyżujących się kryteriów. Jednowymiarowa skala rankingowa, stosowana jako jedyna miara, nie jest narzędziem wiarygodnym w ocenie jakości. Ponieważ jakość jest pojęciem o znaczeniu politycznym, prosty ranking może spowodować więcej zla niż dobra. Należy także podkreślić, że szacowana jakość ma wymiary utylitarne oraz te, odnoszące się do takich cech, jak inteligencja, kompetencje i kreatywność.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>