Category Nauka

Ocena jakości w szkolnictwie wyższym – model francuski

W szkolnictwie wyższym krajów OECD zaszły w ciągu ostatnich 15 lat głębokie zmiany. Można wyodrębnić cztery charakterystyczne cechy tej ewolucji:

więcej

Niezależność, autonomia i wolność akademicka

Artykuł o amerykańskim systemie szkolnictwa wyższego pióra C. Kerra, jednego z najwybitniejszych specjalistów w tej dziedzinie, wydaje się interesujący co najmniej z dwóch powodów. Po pierwsze, stanowi on polemikę z uproszczonym poglądem, wedle którego uczelnia państwowa to taka szkoła wyższa, która utrzymywana jest ze środków publicznych przeznaczonych na bezpłatne kształcenie (wówczas, gdy środki te przekazywane są jej w postaci dotacji ogólnej, ryczałtu, posiada ona większą niezależność). Uczelnia prywatna natomiast utrzymywana jest wyłącznie ze środków prywatnych i już choćby z tej racji ma zagwarantowaną niezależność. Tymczasem Kerr wyróżnia cztery’, występujące w różnych kombinacjach, aspekty niezależności szkól, które komplikują to rozróżnienie i pozwalają dostrzec rozmaitość sytuacji uczelni amerykańskich. Po drugie, szkic Kerra pozwala spojrzeć na przemiany dokonujące się w polskim szkolnictwie wyższym z innej, jakże odległej od naszej, perspektywy, wynikającej z odmiennej tradycji kulturowej, która ukształtowała szkolnictwo w USA, oraz różnych warunków działania szkół polskich i amerykańskich. Zanim przejdziemy do dalszych rozważań, uzupełnijmy nieco przedstawiony przez Kerra obraz szkolnictwa amerykańskiego.

więcej

Budowa systemu zewnętrznego recenzowania jakości kształcenia

Warszawskim zostało wytypowane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej do koordynacji tematu, którego realizacja miała doprowadzić do sformułowania propozycji alternatywnych rozwiązań problemu oceny jakości kształcenia w polskim szkolnictwie wyższym oraz struktur organizacyjnych, w których ów proces miałby się dokonywać.

więcej

Procedury zawierania kontraktów

Mając na uwadze elastyczność wielu form kształcenia na poziomie wyższym oraz konieczność reagowania na aspiracje studentów i potrzeby rynku, wydaje się niepotrzebne rozstrzyganie, która szkoła jest uczelnią akademicką, która zaś wyższą szkołą zawodową. Możliwe jest pozostawienie uczelniom i studentom rozstrzygnięcia – stosownie do potrzeb

więcej

Funkcjonowanie rynku pracy

Można przypuszczać, że w7 niedługim czasie funkcjonowanie rynku pracy doprowadzi do wyłonienia się cenionych – dobrze albo nawet bardzo dobrze płatnych – specjalności i zawodów. Zapewne należeć do nich będą prawnicy, lekarze, menedżerowie. Jeżeli wysoka stopa podatkowa nie ograniczy dochodów przedstawicieli tych specjalności, wówczas można spodziewać się, że takiemu zróżnicowaniu rynku pracy towarzyszyć będzie z czasem powstanie elitarnych szkół kształcących w1 tych specjalnościach. Silne organizacje zawodowe będą raczej wspierać niż przeciwstawiać się tworzeniu takich szkói. Procesy te zwiększą zróżnicowanie wewnętrzne szkolnictwa wyższego i wówczas problem dostępności wybranych kierunków zyska na znaczeniu.

więcej

Wprowadzanie systemu zewnętrznego recenzowania jakości kształcenia

Czy powinniśmy myśleć o szybkim budowaniu systemu zewnętrznego recenzowania jakości? Uważamy, iż pozytywna mobilizacja wokół tej inicjatywy byłaby korzystna dla kształcenia. Jest to jednak proces czasochłonny i kosztowny, wymagający przygotowania zarówno przez uczelnie, jak i przez ekspertów: obie strony wystąpią w nowej roli. Uruchomienie mechanizmów samooceny w uczelniach może potrwać około roku i w takiej perspektywie – jak się wydaje – można by postrzegać pierwsze przeglądy.

więcej

Ocena kompleksowych zjawisk wymaga wiedzy i kompetencji

Powinni więc przeprowadzać ją ludzie, którzy rozumieją zjawiska poddawane kontroli. Dlatego mechanizm peer review jest tak ważny w procesie oceniania szkolnictwa wyższego i badań naukowych. Peer review jest bowiem mechanizmem kolegialnej kontroli rozdziału zasobów pieniężnych, takich jak granty badawcze i podróżne, pieniądze rządowe, pomiędzy badaczy i nauczycieli akademickich (Westerheijden 1991).

więcej

Negatywne strony pracy na uczelni

Fakt, iż pytanie dotyczące chęci odejścia z uczelni zadano respondentom po raz pierwszy w 1984 r. umożliwia porównanie odpowiedzi udzielonych w odmiennych okresach historycznych, w innych warunkach ustrojowych i ekonomicznych. Czy odpowiedzi udzielone na to pytanie w roku 1993 różnią się wyraźnie od tych udzielonych dziewięć lat wcześniej?

więcej