Mechanizmy kontrolne w szkolnictwie wyższym

Autorka używa terminu „szkolnictwo wyższe” dla określenia wszystkich typów instytucji kształceniowych poziomu trzeciego (powyżej szkoły średniej). uzasadnieniami działań i mechanizmami dystrybucji lub konfiguracji zasobów. W tym celu szczególną uwagę zwrócimy na konsekwencje wynikające z rozwiązań strukturalnych. Ponieważ, jak dotychczas, szkolnictwo wyższe jest integralnie związane z transmisją rodzinnego i klasowego statusu, ważne jest pokazanie konsekwencji różnorodnych rekrutacyjnych i socjalizacyjnych zasad wprowadzanych w życie przez wyższe uczelnie.

Poniżej krótko omówione zostaną formy organizacji akademickiej niezbędne dla zrozumienia podstaw jej stabilności instytucjonalnej. Wśród wyodrębnionych czynników strukturalnych znajdują się: typ kontroli, program, poziom (przeddyplomowy, dyplomowy) i prestiż.

W przypadku organizacji, jaką stanowi szkolnictwo wyższe, można wyróżnić kilka typów mechanizmów kontrolnych: kolegialność lub cechowość: biurokracja państwowa: różne formy powiernictwa (Clark 1977). Najstarsze college’ stanowiły zrzeszenie cechów o budowie silnie zhierarchizowanej wewnętrznie, ale zdecydowanie niezależnych od kontroli zewnętrznej. Mistrzowie mogli wybierać zwierzchnika, odbierać od czeladników i uczniów przysięgę lojalności oraz sprawować nad nimi kontrolę. Wiele pozostałości tego systemu można odnaleźć i dzisiaj w europejskim systemie organizacji nauczania i badań, opartym na katedrach umiejscowionych wewnątrz dyscyplin.

Jednakże w XVIII i XIX w. wiele niezależnych uczelni zostało wchłoniętych przez aparat administracyjny powstających państw narodowych. Na zawodową autonomię typu cechowego nałożyła się kontrola społeczna. Faktycznie całe szkolnictwo wyższe znalazło się pod kontrolą publiczną i było chronione przed konkurencją – charakterstyczną cechą szkolnictwa wyższego w Stanach Zjednoczonych. Clark (1977) odnotowuje, że w większości krajów europejskich profesorowie, kierownicy katedr stali się urzędnikami państwowymi: ich prawo do zarządzania zostało skody fi kowane przez prawo państwowe i administracyjną praktykę.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>