Lista wyzwań stojących przed szkolnictwem wyższym

Przyjrzyjmy się chociażby sytuacji szkolnictwa wyższego. Tocząca się wokół niego debata daleko wykracza poza krytyczną analizę celów intelektualnych tego szkolnictwa, funkcjonowania jego instytucji czy poszukiwania środków zaradczych wobec powtarzających się cyklicznie problemów wewnętrznych. Sięga też ona o wiele głębiej niż zwyczajowe spekulacje związane z końcem wieku i formułowaniem prognoz na najbliższe stulecie.

Jak ostatnio stwierdził dyrektor generalny UNESCO, „to nie po raz pierwszy w długiej historii uniwersytetów spotykamy się z głosami kwestionującymi kształcenie wyższe bądź z pytaniem «Komu w ogóle potrzebne są uniwersytety?». Elementem nowym i ważnym […] jest fakt, że krytyka oraz apele o dogłębną analizę i zasadnicze zmiany nie ograniczają się do jednej formacji politycznej, jednego regionu, kraju czy rodzaju instytucji szkolnictwa wyższego. Można tu mówić wręcz o swego rodzaju globalizacji trudności oraz problemów szkolnictwa wyższego nawet tam, gdzie warunki gospodarcze i społeczne jego działania różnią się w istotnym stopniu”.

Lista wyzwań stojących przed szkolnictwem wyższym zależy w dużym stopniu od kontekstu lokalnego i krajowego, niemniej – jeśli szkolnictwo to ma odegrać znaczącą rolę w odnowie gospodarczej i społecznej – w poszukiwaniu rozwiązań konieczne będzie uwzględnienie następujących pięciu tendencji:

Wzrost i duże zróżnicowanie populacji studentów. W wielu krajach polityka zapewniania powszechnego dostępu do wykształcenia wyższego stała się bardziej regułą niż wyjątkiem. W rezultacie liczba studentów szkól wyższych w niektórych państwach przewyższa obecnie liczbę tradycyjnie ważnych grup społeczno-zawodowych, takich jak np. rolnicy, chociaż w stosunkowo niewielkiej liczbie tych krajów udział studentów w grupie wiekowej 18-24 lata osiągnął 50%, co jest traktowane (nieco arbitralnie) jako wartość progowa „masowego” systemu szkolnictwa wyższego. Wiele państw – i to wcale nie tylko bogatych, wysoko rozwiniętych krajów Zachodu – stara się przybliżyć do północnoamerykańskiego poziomu skolaryzacji, gdzie 60% absolwentów szkół średnich kieruje się do kolegiów lub uniwersytetów po to, by minimum 30% ogółu zatrudnionych miało akademickie kwalifikacje zawodowe. Polityka ta opiera się na różnych szacunkach kierunku ewolucji rynku pracy, wykazujących np., że w ciągu najbliższego dziesięciolecia 40% stanowisk pracy w krajach uprzemysłowionych będzie wymagać 16 lat przygotowania szkolnego i praktycznego, a do objęcia 60% wszystkich stanowisk pracy będzie wymagane pełne wykształcenie średnie.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>