Konkurencja i rynek naukowy

W celu wyjaśnienia charakteru tych mechanizmów trzeba by ponownie nawiązać do przed- stwionej typologii form koordynacji Clarka. Z punktu widzenia wielości odrębnych mechanizmów finansowania stosowanych obecnie przez państwo oraz algorytmów lub kryteriów ich przyznawania – w sensie mechanizmów w sferze finansowania – mamy do czynienia z próbą wprowadzenia koordynacji o charakterze quasi-rynkowym, działającej na zasadzie konkurencji. Z punktu widzenia tego, kto określa reguły konkurencji i rozstrzyga o przyznaniu tych środków, możemy mówić o mieszanym modelu rynkowym kontrolowanym przez oligarchię (KBN) i częściowo przez biurokrację (MEN).

Do mechanizmów finansowej koordynacji w formie quasi-rynkowej może należeć dotacja na badania własne, jeśli jej poziom uzależniony jest przynajmniej częściowo od dynamiki rozwoju kadry naukowej w danej uczelni. W tym przypadku mielibyśmy do czynienia z opisanym wcześniej modelem „konkurencji” między uczelniami.

Dalszym krokiem w tworzeniu konkurencji i rynku naukowego jest system projektów badawczych i finansowanie statutowe, mogące służyć realizacji polityki naukowej przez państwo. Wyraźnie ograniczają one tradycyjnie (idealistycznie) pojmowaną autonomię uczelni (dotyczącą swobodnego wydatkowania zryczałtowanej dotacji) na rzecz niezależności quasi-rynkowej. O tym, czy mechanizm ten jest w pełni wykorzystywany przez decydentów, powiemy niżej.

Formą należącą do logiki systemu autonomii korporacyjnej jest wsparcie w formie patronatu państwa (ustawowe zwolnienia podatkowe uczelni oraz zwolnienia z tytułu wieczystegoużytkowania gruntu). Jest to swoista forma finansowania uczelni przez państwo, na zasadzie dotacji „bezwarunkowej”, niezależnie od rodzaju, zakresu i poziomu działalności szkoły.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>