Koncepcja polityki i formy instytucjonalnej szkolnictwa wyższego

Problem ten prowadzi do naszych „ostatnich rubieży” sektorowej drabiny gospodarki, mianowicie do usług. Od sfery tradycyjnych usług, a także instytucji zajmujących się roz rywką, sportem i rekreacją oczekuje się stworzenia nowych miejsc pracy. Niemniej, moim zdaniem, najbardziej obiecujący pod tym względem będzie sektor edukacji. Szkolnictwo już jest „dużym biznesem”. Stanowi ono nie tylko szeroko postrzegany „klucz do naszego dobrobytu”, ale zarazem jest równie pożyteczne w dziedzinie tworzenia nowych miejsc pracy oraz promowania rozwoju lokalnego i regionalnego jak każda inna działalność gospodarcza. Zadania stojące przed tym sektorem mają charakter wysoce „pracochłonny” i zwykle przynoszą pozytywne wyniki w takich wymiarach jak zadowolenie z pracy czy samorealizacja. Kapitał wyjściowy i koszty bieżące na jedno stanowisko pracy są w szkolnictwie zwykle niższe niż w produkcji przemysłowej czy w takich instytucjach służby publicznej jak np. więzienia.

Przedstawiona tutaj lista tendencji rozwojowych oraz wyzwań stojących przed szkolnictwem wyższym nie jest wyczerpująca, a analiza tych zjawisk może prowadzić do zróżnicowanych wniosków. Sprawy te były już rozważane w czasie ogólnoświatowej debaty poprzedzającej opracowanie strategicznego dokumentu: Policy Paper for Change and Development in Higher Education (Założenia polityki na rzecz zmian i rozwoju szkolnictwa wyższego) przedstawionego przez UNESCO na początku roku 1995.

Sądzę, iż zaprezentowane powyżej tendencje oraz kierunki rozwoju potwierdzają pogląd, że poważne rozważania na temat odnowy gospodarczej i społecznej (co według mnie oznacza również wypracowanie nowego układu równowagi między siłami gospodarczymi i społecznymi) będą wymagać uwzględnienia roli szkolnictwa wyższego jako elementu owego układu. W coraz bardziej współzależnym i wielobiegunowym świecie szkolnictwo wyższe musi wszakże bardziej skutecznie przyczyniać się do zawiązywania sojuszy. Ogólnie rzecz ujmując, współpraca między uczelniami i przemysłem ma tak długą tradycję jak długa jest historia wielu uczelni. Tryb, charakter i względy przemawiające za pogłębianiem bądź ograniczaniem tej współpracy ulegają ciągłym zmianom. Niemniej, jak już wspomniano, dalszy rozwój szkolnictwa wyższego cechować będzie coraz większa rola odgrywana przez „tworzenie wiedzy” i „zaawansowane technologie” w stosunkach społecznych, procesach przemysłowych oraz międzynarodowych stosunkach gospodarczych.

Jesteśmy na etapie poszukiwań doskonalszej koncepcji polityki i formy instytucjonalnej szkolnictwa wyższego. Na taką debatę nie jest ani za wcześnie, ani za późno, gdyż – jak to określił laureat literackiej nagrody Nobla, Isaac Bashevis Singer, w czasie wykładu wygłoszonego w 1994 r. w nowojorskiej Bibliotece Publicznej: „Żyjemy w epoce, w której prawdziwa walka o przetrwanie toczy się na uniwersytetach, w laboratoriach i w bibliotekach”.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>