E. Ashby i jego autonomia

W tym tekście przez stopień autonomii rozumieć będą zakres uprawnień uczelni do rządzenia swoimi sprawami bez bezpośredniej (nakazy i zakazy) czy pośredniej (poprzez odpowiednie mechanizmy finansowania) kontroli zewnętrznej. Jest to pojęcie tożsame z samorządnością. Jest to więc cecha przypisana uczelni bądź jako korporacji czysto akademickiej (wydanie europejskie), bądź jako organizacji, ze znaczną rolą laików w uczelni, czyli rady powierniczej i władzy administracyjnej (jak w modelu amerykańskim). E. Ashby (1966) wyróżnia dodatkowo:

– a) autonomię „rzeczową” (substantive autonomj), tzn. władzę uczelni w jej formie korporacyjnej w sprawie ustalania własnych celów i programów (decydowania o tym, co robi uczelnia). Naruszenie tej autonomii uderza najsilniej w samą istotę treści działania uczelni:

– b) autonomię proceduralną, czyli władzę uczelni w jej postaci korporacyjnej, dotyczącą metod, za pomocą których realizowane są cele i programy uczelni (tzn. fom i procedur, czyli tego, jak uczelnia funkcjonuje), Autonomię proceduralną ograniczać może kontrola legalności działania, efektywności oraz skuteczności realizacji celów (Ashby 1966, por, też Berdahl 1990):

– c) wolnośćakademicką, która często bywa utożsamiana z autonomią uczelni jako jednostki organizacyjnej lub korporacji jako całości, a która oznacza według Ashby’ego wolność poszczególnych członków społeczności akademickiej dotyczącą nauczania i badań prowadzonych w celu poszukiwania prawdy, niezależnie od tego, czym ona jest, bez obawy przed karą lub utratą pracy z powodu naruszenia czyichkolwiek poglądów politycznych, religijnych lub społecznych.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>