Cel rozwoju systemów szkolnictwa wyższego

Cechą amerykańskiego narodowego systemu szkolnictwa wyższego – różniącą go od innych takich systemów – jest między innymi istnienie uczelni typu land grant {bazujących na nadaniach ziemi) i uczelni komunalnych świadczących usługi dla otoczenia społecznego. Unikalny charakter tego modelu polega również na tym, że amerykański system szkolnictwa wyższego potwierdził możliwość stworzenia i utrzymania dwóch ważnych sektorów szkolnictwa wyższego: niezależnych uczelni publicznych oraz uczelni publicznych, częściowo niezależnych. Innym historycznym modelem może być system brytyjski w złotym okresie działania UGC (Komisji Dotacji Uniwersyteckich).

Od czasu założenia Hamrdu w 1636 roku następowało przesunięcie akcentu – mierzonego liczbą studentów – z prywatnych instytucji na niezależne publiczne i w kierunku częściowo zależnych publicznych. Obecnie nie odnotowuje się wyraźnych zmian, na podstawie których można by przewidzieć dalszy rozwój. Opierając się wszakże na historii amerykańskiego szkolnictwa można sądzić, że priorytety polityki państwowej w przyszłości będą szły w kierunku utrzymania silnej pozycji sektora prywatnego5 oraz zachowania i zwiększenia prywatnych cech sektora publicznego. Te „prywatne” elementy identyfikowane są z niezależnymi radami powierniczymi i wpływowymi prezydentami uczelni6, ze współudziałem pracowników akademickich w procesie zarządzania, z dostępem do prywatnych funduszy, z publicznymi funduszami w postaci ogólnej (lump-sm) dotacji oraz w formie pomocy dla studentów i pracowników akademickich. Wydaje się, że można zaryzykować twierdzenie, iż zainteresowanie tymi dwoma priorytetami będzie kontynuowane w przyszłości.

Dziś, gdy celem rozwoju systemów szkolnictwa wyższego jest „większe instytucjonalne zróżnicowanie i rozmaitość, w ukierunkowanym rynkowo i opartym na wielu funduszach układzie, z odpowiednio większą instytucjonalną autonomią i elastycznością” (Baker 1989), co widać obecnie w Wielkiej Brytanii, zróżnicowanie amerykańskiego systemu szkolnictwa wyższego jest potwierdzeniem wielkiego znaczenia, jakie mają kryteria tego zróżnicowania – formy kontroli, typy własności, wreszcie metody rozdziału funduszy i źródła ich pochodzenia.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>