Monthly Archives Lipiec 2017

E. Ashby i jego autonomia

W tym tekście przez stopień autonomii rozumieć będą zakres uprawnień uczelni do rządzenia swoimi sprawami bez bezpośredniej (nakazy i zakazy) czy pośredniej (poprzez odpowiednie mechanizmy finansowania) kontroli zewnętrznej. Jest to pojęcie tożsame z samorządnością. Jest to więc cecha przypisana uczelni bądź jako korporacji czysto akademickiej (wydanie europejskie), bądź jako organizacji, ze znaczną rolą laików w uczelni, czyli rady powierniczej i władzy administracyjnej (jak w modelu amerykańskim). E. Ashby (1966) wyróżnia dodatkowo:

więcej

Dwustronny transfer studentów

Dwustronny transfer studentów ogranicza zasada reglamentacji uprawnień uczelni do prowadzenia kursów w drugim i trzecim cyklu kształcenia. Nieodnowienie uprawnień przyznawanych uczelni przez ministra edukacji oznacza dla chcących kontynuować naukę absolwentów pierwszego cyklu kształcenia oraz IUT poszukiwanie szkoły, która zachowała te uprawnienia. W takich przypadkach często nie wystarcza już prosty wpis na zajęcia drugiego cyklu, lecz konieczne jest przejście przez sito egzaminu konkursowego.

więcej

Dwa cele kształcenia

Kształceniu na poziomie wyższym i selekcji, która mu towarzyszy, można przypisać dwie funkcje. Pierwsza – to jak najlepsze wyselekcjonowanie i przygotowanie kształconych do przyszłych ról zawodowych. Chodzi o to, by zawodom, specjalnościom i kompetencjom cenionym na rynku pracy odpowiadały szkoły, wydziały i kierunki kształcące jak najlepszych specjalistów w danej dziedzinie. Drugą funkcją kształcenia jest wyrównywanie szans tak, aby do najlepszych szkół, na najbardziej pożądane kierunki dostawali się uczniowie niezależnie od swego pochodzenia i miejsca zamieszkania.

więcej

Doskonalenie jakości w instytucjach szkolnictwa wyższego

W europejskich systemach szkolnictwa wyższego „poziom środkowy” koordynacji (centralne władze uczelni) był tradycyjnie słaby (Clark 1983). Władza dotycząca podstawowych procesów, tj. nauczania i badań, była skoncentrowana na niższych poziomach organizacyjnych, w rękach kadry naukowej. Obecnie nastąpiło wzmocnienie „poziomu środkowego” koordynacji poprzez zmianę składu ciał zarządzających, adaptację instytucjonalnych struktur podejmowania decyzji i zmianę charakteru demokratycznie wybranych rad i senatów z kontrolnego na doradczy.

więcej

Doskonalenie jakości w instytucjach szkolnictwa wyższego cz. II

Jednym z najszerzej dyskutowanych modeli zarządzania – nawet eksperymentalnie wprowadzanym w niektórych instytucjach szkolnictwa ponadśredniego – jest model przeniesiony ze świata biznesu, który już w swej nazwie ma słowo jakość: Total Quality Management (TQM).

więcej

Do czego doprowadził proces oceny jakości?

Stanowi on podstawę raportu końcowego, który uwzględnia ponadto analizę ilościową oraz wnioski z dyskusji przeprowadzonych z władzami uczelni. Raport ten musi zostać zaakceptowany przez Komitet na posiedzeniu plenarnym. Ostatnie słowo należy do prezydenta szkoły wyższej, a jego odpowiedź jest także publikowana w raporcie.

więcej

„College” jest w USA pojęciem wieloznacznym

W Anglii, związana z (Mordem i Cambridge tradycja autonomii została utrzymana dzięki wprowadzonym w formie praw i przywilejów mechanizmom oddzielającym administrację uniwersytecką od rządu. W ten sposób względna autonomia utrzymała się również w okresie wzrostu liczby instytucji szkolnictwa wyższego w XIX w. Dzięki wspomnianym mechanizmom także w przypadku nowych uczelni, którym brakowało ogromnego prestiżu (Mordu i Cambridge, kontrola państwowa była ograniczona. W XX w. ciała buforowe (w szczególności Komisja Dotacji Uniwersyteckich), które pośredniczyły w przekazywaniu uczelniom państwowej pomocy finansowej, pomogły utrzymać ich instytucjonalną autonomię.

więcej

Cecha charakterystyczna systemu edukacyjnego

Zła kondycja finansowa uczelni niejednokrotnie zmusza nauczycieli akademickich do trudnego i angażującego poszukiwania środków na badania oraz do – dyktowanego koniecznością finansową – poszukiwania dodatkowego zatrudnienia poza uczelnią6, ograniczającego aktywność na rzecz uczelni i pośrednio wpływającego na tempo i charakter pożądanych w szkolnictwie zmian.

więcej

Budowa systemu zewnętrznego recenzowania jakości kształcenia

Warszawskim zostało wytypowane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej do koordynacji tematu, którego realizacja miała doprowadzić do sformułowania propozycji alternatywnych rozwiązań problemu oceny jakości kształcenia w polskim szkolnictwie wyższym oraz struktur organizacyjnych, w których ów proces miałby się dokonywać.

więcej

Badania nad stratyfikacją instytucjonalną w USA

Ponieważ interwencja państwa w hierarchizację uczelni pod względem statusu jest niewielka, możliwa jest ewolucja i zmiana systemu statusowego (Muller i in. 1987). Klasyfikacja powstająca w wyniku porównania statusów odbywa się w Stanach Zjednoczonych bez interwencji czy kontroli państwowej, jak ma to miejsce w Europie. W Stanach Zjednoczonych nie ma uczelni, które zajmowałyby tak dominującą pozycję jak Oxford lub Cambridge. Sytuację w tym kraju, najlepiej scharakteryzował Riesman (195ć), który już ponad trzydzieści lat temu pisał, że amerykański system szkolnictwa wyższego jest jak długi wąż, którego głowę stanowią najbardziej znane uczelnie, a „mniejsze” uczelnie wiją się zgodnie z kierunkiem określonym przez głowę, ale z kilkuletnim opóźnieniem.

więcej

Autonomia szkół wyższych

Z tej perspektywy widać wyraźniej, że autonomia w szkolnictwie wyższym niekoniecznie i nie zawsze powinna być celem samym w sobie i „dobrem niepodzielnym”, Proporcje między autonomią i uzależnieniem w różnych sprawach mogą być zróżnicowane I powinny być mierzone różną miarą. Na przykład jeśli państwo, a dokładniej MEN, ponosi odpowiedzialność wobec społeczeństwa za jakość świadczeń edukacyjnych i jeśli ta jakość zależy przede wszystkim od kadry nauczycieli, wówczas wyższe szkoły nauczycielskie należałoby wyłączyć spod ogólnej zasady szerokiej autonomii przyznawanej szkołom wyższym. MEN, niejako z mandatu społecznego, zarządzałoby w sposób bezpośredni kształceniem nauczycieli, rozstrzygając o liczbie kształconych, Ich poziomie, specjalizacjach itp. oraz ponosząc bezpośrednią odpowiedzialność za te decyzje.

więcej

Akredytacja

Przyjmujemy szerokie rozumienie akredytacji, zgodnie z którym należy wyróżnić trzy elementy składowe, identyczne zarówno w przypadku akredytacji uczelni, wydziału czy kierunku studiów, jak i dyscypliny wiedzy:

więcej