Monthly Archives Wrzesień 2015

Sposób posługiwania się mikroanalizą w socjologii

Drugi sposób posługiwania się mikroanalizą w socjologii ma na względzie zakres badań związany ze stosowanymi technikami badawczymi. Na przykład, badania etnograficzne wymagają od badacza, by ograniczył zarówno liczbę badanych, jak i sytuacji, w jakich badani się znajdują. Uzyskuje się wtedy dane, które pozwalają na gruntowne rozpoznanie osób badanych i sytuacji, ale które ograniczają możliwość uogólnienia rezultatów. Odpowiednio, sondaże prowadzone na dużą skalę są najlepszym przykładem badań typu makro.

więcej

Motywy zatrudnienia się na uczelni

W trzech badanych typach uczelni w wielu kwestiach występuje wyraźna różnica opinii między dwiema grupami pracowników akademickich, tj. asystentami i adiunktami – z jednej strony oraz profesorami (uczelnianymi i tytularnymi) – z drugiej. W większości przypadków zgłaszane odpowiedzi przybierają formę continuum rosnącego lub malejącego: od asystenta do profesora tytularnego, ale zazwyczaj różnice w wielkościach wskaźników procentowych wewnątrz tych dwóch grup (młodszych lub starszych stopniem pracowników akademickich) są mniejsze niż między grupami.

więcej

Stopień decentralizacji w administrowaniu szkolnictwem

W administrowaniu szkolnictwem podstawowym i średnim jednym z najistotniejszych problemów jest stopień decentralizacji. W sterowaniu szkolnictwem wyższym takim problemem jest zakres autonomii uczelni. Jakie powinny być granice tej autonomii? Jak skutecznie wspierać reformowanie, kiedy na wiele zmian muszą wyrazić zgodę samorządy uczelniane różnych szczebli, z natury rzeczy nieskore do wprowadzania zmian mogących zagrozić ich Interesom? Jak uczynić z uczelni autonomicznych, kierujących się niekiedy nadmiernie własnym interesem, system współdziałających ze sobą elementów? Jak sprawić, by funkcje regulacyjne, należące dotąd do administracji centralnej, przejęli partnerzy z otoczenia szkoły (reprezentanci pracodawców, stowarzyszeń zawodowych itp.), których na razie nie ma, nie są dostatecznie zorganizowani lub nie przejawiają takich zainteresowań? Jak z finansowania (niemal jedynego instrumentu polityki edukacyjnej pozostającego w gestii centrum) uczynić sprawniejsze narzędzie podnoszenia jakości badań i kształcenia?

więcej

Wyniki oceny jakości kształcenia

Jakość kształcenia i badań są oceniane w ramach odrębnych struktur organizacyjnych, funkcjonujących na innych zasadach w obrębie SHEFC. Instytucja, która ma być poddana ocenie, dokonuje najpierw samooceny własnej oferty edukacyjnej.

więcej

Pracownicy naukowi uczelni

Wizytatorzy zwrócili przede wszystkim uwagę na problem „starzenia się wydziałów” (czyli zatrudnionych tam pracowników merytorycznych), wynikający, z jednej strony, z emigracji kadry naukowej i drenażu mózgów, z drugiej zaś – z braku odpowiednio wykształconych kandydatów do pracy w uczelniach. Podkreślono, że „jeśli polityczny zamiar zwiększenia liczby studentów nie ma być udaremniony z powodu poważnego braku nauczycieli akademickich, praca w szkole wyższej musi znów stać się atrakcyjna dla absolwentów”. Stąd propozycja stypendiów i studiów podyplomowych (doktoranckich). Inna propozycja to „program wymiany personelu”, rozumiany jako zapewnienie „płynności” między szkolnictwem wyższym a gospodarką. Wymagałoby to utworzenia specjalnych stanowisk ekspertów dla specjalistów spoza uczelni. Konieczny byłby także rozwój przepływu kadr między poszczególnymi uczelniami, a także ze szkołami wyższymi za granicą.

więcej

Ocena jakości w szkolnictwie wyższym – model francuski

W szkolnictwie wyższym krajów OECD zaszły w ciągu ostatnich 15 lat głębokie zmiany. Można wyodrębnić cztery charakterystyczne cechy tej ewolucji:

więcej

Procedury i mechanizmy oszacowywania jakości

Fakt, iż instytucje szkolnictwa wyższego mogą być rozliczane przez różnych odbiorców (studenci, pracodawcy, rząd, klienci) sprawia, że przywilej akredytacji nie powinien spoczywać w jednym ręku. W Stanach Zjednoczonych ma on dwie formy. Pierwszą jest instytucjonalna akredytacja dokonywana przez regionalne, kontrolowane przez instytucje szkolnictwa wyższego, ciała. Drugą jest akredytacja profesjonalna, przeprowadzana przez ciała kontrolowane przez grupy lub instytucje zawodowe.

więcej

Niezależność, autonomia i wolność akademicka

Artykuł o amerykańskim systemie szkolnictwa wyższego pióra C. Kerra, jednego z najwybitniejszych specjalistów w tej dziedzinie, wydaje się interesujący co najmniej z dwóch powodów. Po pierwsze, stanowi on polemikę z uproszczonym poglądem, wedle którego uczelnia państwowa to taka szkoła wyższa, która utrzymywana jest ze środków publicznych przeznaczonych na bezpłatne kształcenie (wówczas, gdy środki te przekazywane są jej w postaci dotacji ogólnej, ryczałtu, posiada ona większą niezależność). Uczelnia prywatna natomiast utrzymywana jest wyłącznie ze środków prywatnych i już choćby z tej racji ma zagwarantowaną niezależność. Tymczasem Kerr wyróżnia cztery’, występujące w różnych kombinacjach, aspekty niezależności szkól, które komplikują to rozróżnienie i pozwalają dostrzec rozmaitość sytuacji uczelni amerykańskich. Po drugie, szkic Kerra pozwala spojrzeć na przemiany dokonujące się w polskim szkolnictwie wyższym z innej, jakże odległej od naszej, perspektywy, wynikającej z odmiennej tradycji kulturowej, która ukształtowała szkolnictwo w USA, oraz różnych warunków działania szkół polskich i amerykańskich. Zanim przejdziemy do dalszych rozważań, uzupełnijmy nieco przedstawiony przez Kerra obraz szkolnictwa amerykańskiego.

więcej

Procedury zawierania kontraktów

Mając na uwadze elastyczność wielu form kształcenia na poziomie wyższym oraz konieczność reagowania na aspiracje studentów i potrzeby rynku, wydaje się niepotrzebne rozstrzyganie, która szkoła jest uczelnią akademicką, która zaś wyższą szkołą zawodową. Możliwe jest pozostawienie uczelniom i studentom rozstrzygnięcia – stosownie do potrzeb

więcej

Sporządzenie narzędzi badawczych

Na podstawie nadesłanych ankiet daje się zauważyć, że niektóre uczelnie przywiązują dużą wagę do sposobu przygotowania ankiet i procedur ich realizacji. Nad sporządzeniem narzędzi badawczych pracują zespoły na szczeblu wydziału lub uczelni i niekiedy bardzo dokładnie określa się sposób oraz warunki realizacji badania: „W roku bieżącym tekst ankiety zostaje uchwalony przez Radę Wydziału i tylko przez nią może być zmieniony. W przyszłości należy porównać naszą formułę z ankietami realizowanymi na innych wydziałach i podjąć próbę opracowania tekstu, który byłby zaakceptowany w skali całej uczelni. Biorąc pod uwagę, że są pracownicy prowadzący zajęcia poza macierzystym wydziałem, kryteria oceny powinny być porównywalne” (A -1),

więcej

Funkcjonowanie rynku pracy

Można przypuszczać, że w7 niedługim czasie funkcjonowanie rynku pracy doprowadzi do wyłonienia się cenionych – dobrze albo nawet bardzo dobrze płatnych – specjalności i zawodów. Zapewne należeć do nich będą prawnicy, lekarze, menedżerowie. Jeżeli wysoka stopa podatkowa nie ograniczy dochodów przedstawicieli tych specjalności, wówczas można spodziewać się, że takiemu zróżnicowaniu rynku pracy towarzyszyć będzie z czasem powstanie elitarnych szkół kształcących w1 tych specjalnościach. Silne organizacje zawodowe będą raczej wspierać niż przeciwstawiać się tworzeniu takich szkói. Procesy te zwiększą zróżnicowanie wewnętrzne szkolnictwa wyższego i wówczas problem dostępności wybranych kierunków zyska na znaczeniu.

więcej

Wprowadzanie systemu zewnętrznego recenzowania jakości kształcenia

Czy powinniśmy myśleć o szybkim budowaniu systemu zewnętrznego recenzowania jakości? Uważamy, iż pozytywna mobilizacja wokół tej inicjatywy byłaby korzystna dla kształcenia. Jest to jednak proces czasochłonny i kosztowny, wymagający przygotowania zarówno przez uczelnie, jak i przez ekspertów: obie strony wystąpią w nowej roli. Uruchomienie mechanizmów samooceny w uczelniach może potrwać około roku i w takiej perspektywie – jak się wydaje – można by postrzegać pierwsze przeglądy.

więcej