Monthly Archives Sierpień 2015

Cechy pracy na uczelni

Odpowiedzi na pytanie dotyczące motywów podjęcia pracy na uczelni pozwoliły nam określić, jakie wartości związane z tą pracą są ważne dla pracowników akademickich, W ba daniach przeprowadzonych w latach 1984 i 1993 próbowaliśmy ustalić, czy praca w szkole wyższej stwarza możliwość realizacji tych wartości (tabela 3).

więcej

Peer review jest mechanizmem samooceny środowiska naukowego

Uwagi krytyczne wyrażane wobec funkcjonowania peer review zwracają uwagę na występowanie istotnego zagrożenia. Nie wymyślono wszakże, jak uważa wielu badaczy, dotychczas nic lepszego. Becher twierdzi, że wybór peer review jest taki sam jak wybór demokracji parlamentarnej. „Większość tych, którzy opowiadają się za demokracją parlamentarną jako metodą rządzenia, jest gotowa uznać jej wielorakie słabości. Bronią jej, ponieważ nie widzą lepszej metody. W ten sam sposób można uzasadnić potrzebę tolerowania ocen formułowanych przez grupy naukowców pomimo wszystkich zauważalnych obciążeń, ponieważ dotychczas proponowane inne rozwiązania były gorsze” (Becher 1989, s, 64).

więcej

Na czym polega przegląd systemu edukacji dokonywany przez OECD?

Przeglądu dokonuje Komitet Edukacyjny OECD1 na wniosek władz zainteresowanego kra- ju. Polska przystąpiła do programu Partnerstwo okresu przejściowego, realizowanego przez Centrum Współpracy z Krajami w Okresie Przejściowym OECD. W ramach tego programu już w roku 1991 dokonano przeglądu szkolnictwa wyższego ówczesnej Czechosłowacji, a następnie całego systemu szkolnictwa Węgier.

więcej

Bezwzględny i względny rozwój nauki

Istnieje pilna potrzeba dokonania pogłębionej analizy systemu finansowania szkolnictwa wyższego. Podatnicy, jednostki gospodarcze, instytucje filantropijne, rodzice oraz studenci są i pozostaną głównymi stronami w dzieleniu się kosztami szkolnictwa wyższego. Niemniej proporcje finansowego obciążenia będą musiały ulec zmianie. W większości przypadków będzie to musiało się dokonać łącznie z szeroko zakrojoną reformą systemu zabezpieczenia społecznego, redystrybucją świadczeń społecznych, indywidualnych obciążeń podatkowych, podatków od działalności gospodarczej itp. Szkolnictwo wyższe musi być bardziej skuteczne w przekonywaniu ustawodawców, rządów oraz partnerów ze świata gospodarki, a także opinii publicznej, że należy je traktować bardziej w kategorii „inwestycji” niż „kosztu”.

więcej

Sposób funkcjonowania uniwersytetów w krajach komunistycznych

Wydaje się, że dość powszechnie utożsamia się pojęcie autonomii z pojęciem niezależności, lub – pojęcie autonomii uczelni z wolnością nauki i nauczania. Tymczasem, nie są to pojęcia tożsame, j. Szczepański pisząc o uniwersytecie liberalnym zwraca uwagę, że autonomia rozumiana była różnie, a mianowicie jako: „niezależność od władz państwowych w administrowaniu uniwersytetami, niezależność profesora w głoszeniu wyników własnych badań i poglądów, autonomia moralna uniwersytetów wynikająca ze służby prawdzie, prawo do ustalania kryteriów oceny zjawisk społecznych z pozycji nadrzędności i bezinteresowności, prawo do niezależnego doboru członków korporacji profesorskiej” (1976, s. 21). „Samorząd uniwersytetu, czyli jego autonomia – pisze dalej Szczepański – wynika niezbędnie z istoty uniwersytetu jako ogniska wiedzy naukowej. Należy tu nie tylko prawo samorządu w ciasnym znaczeniu (wyznaczanie przedmiotów nauczania, planu studiów, organizacja zakładów naukowo-pomocniczych, wybór ciała zarządu), lecz także i prawo samouzupełnienia (wybór profesorów i nauczycieli, udzielanie stopni naukowych” (197Ć, 23).

więcej

Inicjatywa strategicznego planowania akademickiego SAPLING cz. II

Przygotowano schemat wniosku, który był zgodny z ogólnymi wzorami dokumentów typowych dla Rady ds. Finansowania Szkolnictwa Wyższego (HEFCE), ale sprawiał wrażenie, że jego autorem była nie istniejąca w rzeczywistości Agencja Zjednoczonego Królestwa ds. Finansowania Szkolnictwa Wyższego (United Kingdom Higher Education Funding Agency – UKHEFA). Sporządzono również notę prasową zawierającą szkic omawianego przedsięwzięcia. Zespoły reprezentujące wyimaginowane instytucje miały złożyć uzasadnione zapotrzebowania na kwoty od 2 do 6 min funtów (w zależności od wielkości danej „instytucji”) na okres czterech lat – są to sumy niewielkie, jeśli porównać je z pełnym wymiarem budżetu instytucji, ale jednak dość znaczące, jeśli je rozpatrywać według proporcji tej części

więcej

Identyfikacja z uczelnią

Kierując się wnioskami wynikającymi z literatury przedmiotu przyjęto, iż silna kultura szkoły wyższej działa ograniczająco na grę interesów grupowych w ramach społeczności akademickiej i sprzyja podejmowaniu działań wspólnych w skali uczelni. W obu omawianych badaniach zadaliśmy respondentom kilka pytań dotyczących poczucia współodpowiedzialności za uczelnię, wydział, zakład/instytut oraz za własną pracę. Odpowiedzi na te pytania są jednym z możliwych wskaźników występowania wspólnej dla uczelni kultury lub jej braku.

więcej

Tworzenie katalogu

Jak więc napisać katalog? Jak określić minima programowe przy indywidualnym, elastycznym, rozliczanym punktowo systemie studiowania? Lektura katalogów uczelni zachodnich mogła ukazać ich finalny kształt, natomiast nie mówiła nic o „kuchni”, o metodzie tworzenia. Nie były tam podane np. proporcje przedmiotów’ teoretycznych i praktycznych, ogólnych i wyspecjalizowanych wchodzących w skład minimów. Nie były także podane zasady tworzenia systemu punktowego. Katalogi tworzono tam przez lata: są one wynikiem tradycji, sprawdzonych doświadczeń i, oczywiście, otwartości na zmiany. SGH miało dwa semestry czasu, bowiem było jasne, że studenci Studium Podstawowego muszą dostać wydrukowany Katalog SGH jesienią 1992.

więcej

Stopień decentralizacji w administrowaniu szkolnictwem cz. II

Jeśli część uprawnień do kontroli i zarządzania, którymi dotąd dysponowała administracja centralna, przejmą instytucje ponaduczelniane reprezentujące środowisko akademickie i przedstawiciele innych grup zainteresowanych szkolnictwem wyższym, to wówczas Ministerstwo Edukacji Narodowej powinno bardziej niż dotychczas wziąć na siebie rolę informatora i aranżera. Skoro więcej partnerów będzie teraz współkształtować funkcjonowanie szkół wyższych – powinni oni przede wszystkim widzieć jasno sytuację i umieć zdefiniować swoją rolę w niej. Rzeczą MEN jest pomagać partnerom szkolnictwa w stworzeniu takiego jasnego obrazu poprzez sprawny obieg informacji. Poprzez finansowanie, regulacje prawne, a także innymi sposobami MEN powinno też organizować i instytucjonalizować porozumiewanie się między partnerami oraz reprezentacjami różnych interesów i aspiracji związanych ze szkolnictwem, tak aby układ sil odzwierciedlał długofalowe, ogólnospołeczne interesy związane z oświatą, nie zaś by brały górę dążenia grup lepiej zorganizowanych, dysponujących większą siłą przetargową.

więcej

Proces budowy systemu recenzowania jakości kształcenia

Niezależnie od usytuowania agencji akredytującej, najogólniej proces ten ma prowadzić do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy dana jednostka spełnia założone standardy jakości.

więcej

ŚRODOWISKO AKADEMICKIE – NAUCZYCIELE I STUDENCI CZ. II

Czy praca akademicka jest ceniona przez społeczeństwo? Naukowcy z naszego kontynentu z pewną zazdrością patrzą na kolegów amerykańskich: jak bowiem wykazują badania, w Europie wartość wiedzy i wykształcenia zmniejsza się, a w społeczeństwie amerykańskim wciąż utrzymuje się na dość wysokim poziomie.

więcej

System szkolnictwa wyższego – stan i kierunki zmian cz. II

W Polsce jest obecnie 90 wyższych uczelni państwowych, w tym 54 podległych ministrowi edukacji narodowej (pozostałe podlegają ministrom innych resortów). Łącznie z sektorem szkół niepaństwowych mamy zatem ponad 140 uczelni, silnie zróżnicowanych pod względem liczby kształconych studentów (500 – 40 tys.). Większość instytucji jest mała i kształci mniej niż 5 tys. studentów. Jest to m.in. rezultat fragmentaryzacji szkolnictwa wyższego: mamy w Polsce kilkanaście typów szkół wyższych, podległych siedmiu ministrom.

więcej