Monthly Archives Lipiec 2015

W polskich uczelniach..

W polskich uczelniach próbowano również tworzyć tak zwane rady społeczne złożone z osób spoza społeczności akademickiej. Jednakże wszystkie te wysiłki miały na celu nie tyle zmianę modelu działania uczelni, jej unowocześnienie czy – jak w Ameryce – uniezależnienie uczelni od państwa poprzez wsparcie środowisk lokalnych lub przedstawicieli biznesu lub finansjery, ile – wprost przeciwnie – prowadzić miały jako jedna z form do wzrostu biurokratycznej i politycznej kontroli funkcjonowania uczelni. Świadczą o tym zmiany nie tylko w ustroju uczelni. Doprowadzono również do tego, że decyzje należące tradycyjnie do kompetencji władz korporacji akademickiej (zasady rekrutacji i limity przyjęć, plany i programy nauczania, struktura kształcenia itp.) przejmowane były przez państwo (w różnych okresach w różnym stopniu) w ramach wszechogarniającego centralnego planowania i kontroli politycznej. Tym samym uczelnia polska utraciła samorządność w takich decydujących o jej autonomii kwestiach, jak swoboda doboru kadry, rekrutacja studentów, określanie warunków ich pozostawania w uczelni lub wykluczania z niej, swoboda określania treci programów nauczania i standardów dotyczących nadawanych stopni, swoboda sposobu alokacji środków na poszczególne kategorie wydatków. Nie bez znaczenia był tu także fakt, iż szkolnictwo wyższe było w całości państwowe (oprócz Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego) i wyłącznie ze źródeł państwowych finansowane, co umożliwiało i tą drogą ograniczanie niezależności uczelni. Jednakże silne kulturowe związki z tradycją uniwersytetu liberalnego w wydaniu europejskim pozostały w świadomości środowiska akademickiego w całym okresie powojennym i wpłynęły wT istotny sposób na kierunek przemian ustawowych w Polsce po 1990 roku, a także na odbiór społeczny niektórych zmian, nie mieszczących się w tym tradycyjnym modelu autonomii, nawiązującym do modelu amerykańskiego.

więcej