Monthly Archives Lipiec 2015

ŚRODOWISKO AKADEMICKIE – NAUCZYCIELE I STUDENCI

W artykule podjęto próbę odpowiedzi na trzy pytania: czy istnieje zawód pracownika akademickiego, jakie są jego cechy charakterystyczne i jakie jest jego znaczenie we współczesnym świecie? Prezentowane są dwa stanowiska: pierwsze, iż można mówić o zawodzie pracownika akademickiego, ponieważ-choć jest on wykonywany przez specjalistów z różnych dziedzin – ma więcej cech wspólnych niż odmiennych, oraz drugie, iż taki zawód nie istnieje, gdyż cech odmiennych jest więcej niż cech wspólnych. W artykule zostały poddane analizie wartości związane z wykonywaniem omawianego zawodu.

więcej

Zmiany w szkołach wyższych

Ważną determinantą określającą działanie szkół wyższych bywają też stowarzyszenia zawodowe. Środowiska zawodowe w Stanach Zjednoczonych są na ogół dobrze zorganizowane i zabiegają o kontakty oraz wpływy w szkołach wyższych. Biorą udział w tworzeniu nowych programów, rozstrzygają, jakie programy i kierunki dają prawo wykonywania zawodu, organizują praktyki zawodowe itd. Nierzadko środowiska zawodowe działają w porozumieniu z wpływowymi organizacjami absolwentów i wychowanków.

więcej

Wpływanie na sprawy dziejące się w uczelni

Badani studenci (badania panelowe 1983-1987) krytycznie oceniali swoją możliwość wpływania na sprawy dziejące się w uczelni. Dotyczyło to szczególnie wyraźnie oceny możliwości współdecydowania o programie i organizacji studiów. Charakterystyczne, że przekonanie o braku wpływu na interesujące studentów problemy pogłębiało się w miarę studiowania, było znacznie powszechniejsze na IV niż na i roku. Szczegółowa (możliwa w badaniach panelowych) analiza dotycząca zarówno zmian zachodzących w przekonaniach całej grupy badanych, jak i trwałości i kierunku zachodzących zmian wykazała, że znakomita większość studentów po czterech latach studiów, a więc wtedy, gdy badani mają pełne podstawy do określenia swej roli w uczelni, była świadoma swego bardzo ograniczonego wpływu na to, co dzieje się w uczelni. Badani byli przekonani, że ich zdanie nie liczy się w sprawach dotyczących programu i organizacji studiów, że ich wpływ na bezpośrednio ich dotyczące „sprawy studenckie” jest także niewielki. ‚

więcej

Systemy recenzowania jakości kształcenia cz. II

Sposób rozumienia tych funkcji w poszczególnych krajach Europy Zachodniej jest jednak zróżnicowany. W konsekwencji ich realizacja koncentruje się w instytucjach o różnych strukturach organizacyjnych, odmienna jest ranga obu wymienionych funkcji, a także rodzaj stosowanych metod.

więcej

Sposoby badania opinii studentów o zajęciach dydaktycznych cz. II

W sytuacji, gdy na zmianę tych warunków pracownicy uczelni mają niewielki lub żaden wpływ, podejmuje się jednak wysiłki zmierzające do oceny jakości uczelni, co powinno stymulować podniesienie ich poziomu, a może jedynie przeciwdziałanie jego obniżaniu. Poszukuje się sposobów pomiaru, procedur porównywania i oceniania jakości szkół wyższych oraz poziomu kształcenia w poszczególnych dyscyplinach. Znaczną rolę przypisuje się w tym przypadku ocenie pracy nauczycieli akademickich, jej doskonaleniu i zwiększaniu efektywności. Poza procedurami kwalifikowania i awansu kadry naukowej od lat mamy do czynienia w uczelniach z okresową oceną pracowników naukowych i naukowo-dydaktycznych. W ocenie tej – oprócz faktów ilustrujących dorobek naukowy, dydaktyczny i organizacyjny – bierze się pod uwagę opinie zwierzchników, a ostatnio coraz częściej również opinie studentów. Badania opinii studentów o zajęciach dydaktycznych lub prowadzących je nauczycielach, choć coraz bardziej się upowszechniają, budzą jednak kontrowersje. Mają one swoich zwolenników i przeciwników (Chmielecka i in. 1995}.

więcej

System mieszany i jego konsekwencje

Mieszany system szkolnictwa wyższego w USA spowodował szereg pozytywnych konsekwencji:

– wyjątkowy zakres autonomii dotyczący wielu nominalnie publicznych instytucji, szczególnie uniwersytetów badawczych:

więcej

Polityka umasowienia dostępu do kształcenia na poziomie wyższym

Zmianie uległ również skład populacji studentów. Nawet jeśli nadal zdominowany jest przez „tradycyjną grupę wiekową” i słuchaczy studiów dziennych, to istnieje coraz większe zapotrzebowanie na inne formy szkolnictwa wyższego, nastawione na klientelę bardziej zróżnicowaną, nie tylko z punktu widzenia wieku, aie także charakteru potrzeb edukacyjnych i zawodowych, formalnego statusu akademickiego, środków finansowych itp. Ta kategoria studentów przyrasta najbardziej dynamicznie.

więcej

Stosunki partnerskie pomiędzy studentami a wykładowcami

Badani pracownicy naukowo-dydaktyczni uznawali w znakomitej większości, iż między nimi a studentami, z którymi prowadzą zajęcia, panują stosunki partnerskie. Była to jednak ocena całkowicie różna od wyrażonej przez studentów, którzy twierdzili, najczęściej (ok. 90%), że stosunki łączące ich z nauczycielami są oficjalne, a rzadkością są relacje, które można określić jako partnerskie.

więcej

Finansowanie szkolnictwa i zarządzanie

Niedobór środków finansowych jest bez wątpienia największym problemem polskiego szkolnictwa w ostatnich latach. Nie ma w tej dziedzinie rozwiązań prostych i skutecznych. Nie znalazła ich również grupa wizytatorów. Zaproponowano jednak kilka konkretnych, interesujących rozwiązań. Bardzo ciekawa jest także ocena zachowań systemu szkolnictwa w warunkach kryzysu i wydaje się, że warto tę ocenę przytoczyć. Reakcję polskiego systemu szkolnego na dojmujący brak funduszy – polegającą m.in. na spadku realnych płac nauczycieli, przerzucaniu rosnącej części kosztów kształcenia na rodziców, poszukiwaniu dodatkowych zarobków przez nauczycieli – wizytatorzy nazwali „wymuszoną adaptacją”. Równocześnie podkreślili, że pod presją kryzysu finansowego polskiemu systemowi szkolnictwa udało się „wyjątkowo dobrze zmobilizować alternatywne źródła finansowania”, stwierdzając dalej: „jeśli polskie społeczeństwo zaakceptuje już istniejący stan, w którym szkolnictwo jest finansowane z wielu alternatywnych źródeł, można rozważać wszelkie możliwości”.

więcej

Studium Dyplomowe – dalszy opis

Elastyczny, indywidualny system studiów postawił przed Komisją Programową także problem określenia minimum dla studiów niższego stopnia, zwanych uprzednio studiami zawodowymi lub studiami I stopnia, a dzięki inwencji ministerialnej obdarzonych obecnie nazwą licencjatu. Problem był o tyle trudny, że tradycyjnie powiada się, iż studia te mają charakter mniej teoretyczny, a lepiej przygotowujący do zawodu, niż studia magisterskie. Sugerowałoby to stworzenie odrębnej ścieżki dla tych studiów, a przynajmniej od pewnego momentu różniącej się od ścieżki magisterium. Przy takim rozwiązaniu pojawiają się co najmniej dwa pytania: co to znaczy „studia lepiej przygotowujące do zawodu” oraz pytanie o drożność – łatwość przechodzenia z jednego poziomu studiów na inny. Żeby rozjaśnić te problemy ORSE zorganizowało nawet konferencję, na której różne ośrodki polskie (a i zagraniczne) prezentowały swoje punkty widzenia na kwestię czym są studia zawodowe. Różnorodność form kształcenia obdarzanych tym mianem zniechęca generalnie do tworzenia jakiejkolwiek jednolitej definicji. Przychylając się do tendencji głoszącej, że wykształcenie uzyskiwane w uczelniach wyższych powinno mieć raczej charakter ogólny i teoretyczny, zaś wiedza fachowa powinna być uzupełniana w systemie kształcenia permanentnego, SGH sformułowano następujące zasady:

więcej

Polskie szkolnictwo wyższe lat dziewięćdziesiątych cz. II

Dyskusję nad jakością kształcenia w Polsce zainicjowało seminarium informacyjno-dy- skusyjne w Miedzeszynie (marzec 1994 r.)3 Spośród wniosków wysuniętych przez uczestników tego spotkania3 do najważniejszych trzeba zaliczyć zgodę w kwestii, że jakiś system oceny jakości kształcenia w polskim szkolnictwie wyższym jest potrzebny oraz że budowę tego systemu powinno poprzedzić monitorowanie jakości kształcenia w obrębie poszczególnych uczelni.

więcej

Wzór pracownika akademickiego

W poprzedniej części niniejszego tekstu omówiono motywy uzasadniające wybór pracy na uczelni. Pozwoliły one wyodrębnić wartości wchodzące w skład wzoru pracy uczonego. Obecnie zostaną poddane analizie cechy pracownika akademickiego uznane za istotne dla dobrego wykonywania zawodu. W ankiecie, w obydwu porównywanych latach, zwróciliśmy się do respondentów z prośbą o wybranie z listy czternastu cech pięciu, ich zdaniem najważniejszych (tabela 2).

więcej