Monthly Archives Lipiec 2015

Jednolity system szkolnictwa wyższego w Polsce

Od pewnego czasu trwają – na razie bez powodzenia – próby utworzenia sektora uczelni o statusie nieakademickim, zawodowym. Trudno dziś przewidzieć, która z koncepcji zwycięży: czy wyraźnie wspierana przez środowisko akademickie idea rozwoju studiów zawodowych w obrębie istniejących uczelni (co już ma miejsce), czy wspierana przez Ministerstwo Edukacji Narodowej koncepcja systemu dualnego, złożonego ze szkół akademickich i szkół zawodowych.

więcej

Uniwersytet – przemysł

Bliskie kontakty z przemysłem w formie bezpośredniego wsparcia finansowego i przez oddziaływania polityczne w systemie amerykańskiego szkolnictwa wyższego przejawiają się w następujących formach:

więcej

Wykształcenie ukierunkowane

Przewartościowaniom w opiniach dotyczących relacji między światem nauki i światem pracy towarzyszy proces reorientacji poglądów młodzieży na wartość kwalifikacji ogólnych zdobywanych na uniwersytetach. Z roku na rok wzrasta popularność programów drugiego stopnia (post-graduate) przygotowujących pod kątem wybranych specjalności. Kierunek przemian w tym zakresie najpełniej ilustruje przykład Szwecji. Pod koniec lat sześćdziesiątych przy ubieganiu się o doktorat przestał obowiązywać stopień pośredni – licencjat. Całkiem niedawno pojawił się jednak znowu na wielu fakultetach. Lecz choć nazwa pozostała ta sama, nowe funkcje licencjatu są całkowicie odmienne – wiążą się bowiem z wymaganiami gospodarki, są reakcją na potrzeby rynku pracy.

więcej

Podział na studentów dziennych i zaocznych

Wydaje się, że podział na studentów dziennych i zaocznych, płacących i nie płacących ma jedynie pozamerytoryczne i formalne uzasadnienie: m.in. w konstytucji i w innych przepisach prawnych proklamujących, iż kształcenie jest nieodpłatne. Jeśli więc wszyscy studenci mieliby płacić za studia, w istotny sposób podtrzymując działalność dydaktyczną uczelni, powstaje pytanie: jak płacić im? Łatwo wyróżnić pewne stałe komponenty stypendium studenckiego – trudniej natomiast ustalić ich proporcje. Na pewno wysokość stypendium powinna się odnosić do kosztów utrzymania, zamożności rodziny i wyników w nauce, z pewnością jego komponentem powinna być wysokość czesnego (opłat za studia). Jego składnikiem fakultatywnym może być także gwarantowana przez państwo pożyczka bankowa. Wielu studentów prawa i biznesu wybiera te kierunki, ponieważ zdobyte tam kompetencje są nadzwyczaj dobrze opłacane przez rynek pracy. Studiowanie jest tu najwyraźniej indywidualną inwestycją o dużej opłacalności i wydaje się, że w takich właśnie przypadkach płacenie za (zakup na kredyt) umiejętności, które są potrzebne nie tylko społeczeństwu, ale także bardzo opłacają się jednostce – jest zasadą zgodną z regułami przyzwoitości. Jednak, ze zrozumiałych powodów, trudno stosować tę zasadę do mniej opłacalnych kierunków studiów. Trudno też byłoby się spodziewać pewnej i szybkiej spłaty kredytu przez absolwentów tych kierunków. Z tego wynika, że kredytowanie czesnego byłoby rozsądne tylko na niektórych kierunkach studiów.

więcej

Kontrola jakości w instytucjach szkolnictwa cz. II

Do najistotniejszych funkcji kształcenia na poziomie wyższym tradycyjnie zalicza się rozwijanie sprawności intelektualnych, rozwój osobowości oraz przygotowanie do uczestnictwa w życiu społecznym.

więcej

Przebieg i wyniki symulacji cz. III

Owa dychotomia myślenia była dla organizatorów dość istotna, ponieważ zawierała przesłanki niezamierzonego rozminięcia się przebiegu warsztatów w pierwotną intencją. W związku z tym należało przekonać uczestników, że składanie wniosku będzie celowe, a warsztaty spełnią swoją rolę, jeśli dana „instytucja” wykaże choćby zaczątki strategicznego myślenia w sprawach przyszłości kształcenia. Prawdę mówiąc, był to swego rodzaju unik, odzwierciedlający pewien brak wiary w to, żeby „instytucje” zechciały podtrzymywać swój udział w naszej symulacji w przypadku pojawienia się poważniejszego niezadowolenia z charakteru tego przedsięwzięcia. Wydawało się jednak, że przyjęty kompromis dobrze służył podtrzymaniu aktywnego zaangażowania „instytucji” w wykonanie postawionego przed nimi zadania.

więcej

Wspomaganie wykształcenia zawodowego na poziomie wyższym

Akredytacja powinna określić minimum warunków, które szkoła powinna spełniać, by móc wydawać dyplom określonego kierunku i poziomu. Proceduiy ewaluacyjne powinny kontrolować i wspomagać jakość nauczania oraz badań. Akredytacja powinna mieć podstawę w rozporządzeniach prawnych, a dla ewaluacji jedyną legitymacją mogłaby być (choć nie musiała) reputacja instytucji i jej zespołów powoływanych przez uczelnie chcące się poddać ewaluacji. Wówczas ewaiuacja miałaby charakter dobrowolny, bardziej nieformalny, i ranking wprowadzony przez nią nie wywierałby bezpośredniego wpływu na finansowanie. Ewaluacja podejmowana przez takie międzyuczelniane organizmy może prowadzić do ran- gowania uczelni ze względu na poziom badań i poziom nauczania. Większość uczelni zarówno prowadzi badania, jak i przygotowuje do zawodu. Obie te funkcje należałoby oceniać odrębnie. Ocenianie tylko poziomu naukowego, akademickiego prowadziłaby do deprecjacji i podporządkowania im funkcji nauczania, przygotowywania do zawodu, choć z punktu widzenia gospodarki (rynku pracy) i wielu studentów dydaktyka, uzawodowienie, profesjonalizacja uczelni wydają się ważniejsze1.

więcej

Konferencje rektorów szkół wyższych

Byłby jeden warunek: kandydat musiałby mieć ukończoną szkołę średnią i jeżeli byłoby zbyt dużo chętnych to byłby konkurs świadectw lub testy sprawdzające wiedzę ogólną na poziomie szkoły średniej. Procedura postępowania byłaby podobna do stosowanych przez renomowane uniwersytety w innych krajach.

więcej